فقدان نگاه سیستمی در نظام برنامه و بودجه دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم در بودجه ۹۷

اگرچه بارها اشکالات ساختاری در نظام برنامه و بودجه کشور از سوی مسئولین امر اعلام شده است ولی بعضی از امور به نظام برنامهریزی ارتباط نداشته و صرفا دقت نظر مدیران محترم را مطالبه میکند. به عنوان نمونه برنامه تمام دانشگاههای دولتی وابسته به وزارت علوم از استاندارد یا تمپلت واحدی تبعیت میکند که در نزدیک ۴۰ سرفصل میتوان خلاصه نمود. نکتهای که در این برنامه جلب توجه میکند نبود معیاری در قیمت تمام شده خدمات دانشگاهی است که انتظار میرود از سوی وزارت علوم یا سازمان برنامه و بودجه توجه میشد. در این نوشتار قصد مقایسه بودجه سازمانها یا نهادهای دیگر با نهاد دانشگاه نیست بلکه برای هم وزن کردن دانشگاهها، خدمات دانشگاهی ۱۰ دانشگاه گروه الف کشور(دانشگاههای صنعتی اصفهان، اصفهان، تبریز، فردوسی، شیراز، شریف، امیرکبیر، تهران، خواجهنصیر و علم و صنعت) بررسی شدهاند. تمام اعداد برحسب میلیون تومان است. باتوجه به دولتی بودن این دانشگاهها و هزینه و کیفیت تقریباً یکسان آنها (گروه الف) انتظار میرود سرانه خدمات آنها نیز تفاوت معناداری نداشته باشد:

1- هزینه آموزش هر دانشجوی دکتری علوم پایه در دانشگاه فردوسی مشهد ۱۷ و دانشگاه شریف ۳۹.

2- هزینه آموزش هر دانشجوی کارشناسی فنی مهندسی در دانشگاه اصفهان ۸ و دانشگاه شریف ۱۲.

3- هزینه آموزش هر دانشجوی کارشناسی ارشد فنی مهندسی در دانشگاه شریف۱۰ و دانشگاه تهران ۱۸.

4- سرانه خدمات خوابگاهی در دانشگاه خواجهنصیر ۳۰۰ هزارتومان و دانشگاه تهران یک میلیون تومان.

5- هر پرس غذای دانشجویان برای دانشگاه تهران ۵ هزارتومان و برای دانشگاه تبریز۱۰ هزار تومان هزینه در نظر گرفته شده است!

6- دانشگاه فردوسی برای برگزاری هر دوره مشترک دکتری ۱۶ مطالبه میکند ولی دانشگاه شریف ۱۴۳.

7- دانشگاههای امیرکبیر و علم و صنعت برای جذب هر دانشجوی خارجی ۶۰۰ هزارتومان دریافت کرده ولی دانشگاه خواجه نصیر برای همان کار ۹۲ میلیون تومان!

8- دانشگاه تبریز برای هر توافقنامه بینالمللی ۲۵ و دانشگاه شیراز برای همان اقدام ۹۱.

9- هر اردوی دانشجویی برای دانشگاه تبریز ۲ و برای دانشگاه علم و صنعت ۱۱ میلیون تومان!

10- جالبتر از همه دانشگاه صنعتی اصفهان برای اشتراک هر پایگاه اطلاعاتی ۱۵۰هزار تومان هزینه میکند ولی دانشگاه امیرکبیر۲۲۷ میلیون تومان!

11- تامین هر مگابایت پهنای باند اینترنت برای دانشگاه تبریز ۲ و برای دانشگاه فردوسی ۷ هزینه در بر دارد!

12- تامین هر جلد کتاب و نشریه علمی برای دانشگاه شیراز۳۱ هزار تومان و برای دانشگاه صنعتی اصفهان ۹۶۷ هزار تومان!

13- برای هر استاد دانشگاه تبریز ۴۳۰ هزار تومان گرنت اختصاص یافته ولی برای هر استاد دانشگاه شریف ۲۰ میلیون تومان!

14- برای هر استاد دانشگاه تبریز یک میلیون تومان کمک فرصت مطالعاتی اختصاص یافته ولی برای هر استاد دانشگاه شریف ۳۰ میلیون تومان!

15- دانشگاه شیراز برای حمایت از هر پایاننامه یک میلیون تومان دریافت میکند و دانشگاه شریف ۷.

16- هر همایش علمی در دانشگاه تبریز ۲۷ و در دانشگاه شیراز ۹۱ میلیون تومان هزینه در بر دارد.

17- هر کارگاه کارآفرینی در دانشگاه تبریز با ۳ و در دانشگاه شیراز با ۱۰۸ میلیون تومان برگزار میشود!

کلام آخر:

به نظر میرسد نبود نگاه سیستمی و معیاری مشخص در قیمت تمام شده خدمات دانشگاهی کشور موجب تبعیض ناروایی در تخصیص بودجه به دانشگاههای کشور شده است. مشاهده میشود برای خدماتی کاملا یکسان نظیر مورد آخر اختلاف هزینه عجیبی اعلام میشود که حداقل انتظار از مدیران آموزش عالی و برنامهریزی کشور اینست که نسبت به ساماندهی این امور اقدام می نمودند.